Η πυραμίδα του Ελληνικού

Στο νοτιοδυτικό άκρο της αργολικής πεδιάδας κοντά στις πηγές του Ερασίνου ποταμού (σημερινό Κεφαλάρι) και πάνω σε κύρια οδική αρτηρία που κατά την αρχαιότητα οδηγούσε από το ‘Αργος προς την Τεγέα και την υπόλοιπη Αρκαδία, συναντησα ένα στιβαρό μνημείο, ένα πέτρινο οχυρό, μια «Πυραμίδα».

Ψάχνοντας για αρχαίες αναφορές διάβασα τον Παυσανία που τον 2ο αιώνα μ.Χ. στο έργο του Ἑλλάδος περιήγησις, βιβλίο δεύτερο, Κορινθιακά (XXV, 7), αναφέρεται σε ένα πυραμιδοειδές οικοδόμημα στην περιοχή, χωρίς να είναι σαφές αν αυτό πρόκειται για την Πυραμίδα του Ελληνικού ή τη γειτονική Πυραμίδα του Λυγουριού.

Περιήγηση στην πυραμίδα του Ελληνικού

Το οικοδόμημα ήταν κάποτε διακοσμημένο με αργολικές ασπίδες και θεωρείτο, κατά τον Παυσανία, Τάφος (Τύμβος) των πολιτών και συγγενών που έπεσαν σε μάχη πολεμώντας για την εξουσία.

Εισοδος:Πυραμίδα του Ελληνικού

Ο ιδιος μας λέει οτι η πυραμίδα χτίστηκε για να ταφούν οι νεκροί από την μάχη του Προίτου και του Ακρισίου. Οι δύο άντρες ήταν απόγονοι του Βασιλιά του Άργους, Δαναού ήρθαν αντιμέτωποι για τη βασιλεία σε μία μάχη δίχως νικητή. Τότε χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά οι ασπίδες. Για να τιμήσουν τους νεκρούς τους, κατασκευάστηκε ένα κοινό μνημείο που ήταν διακοσμημένο με αργολικές ασπίδες. Χαρακτηριστικό της παλαιότητας της κατασκευής, σύμφωνα με τον Παυσανία, είναι ότι πρώτη φορά τότε είχαν χρησιμοποιηθεί ασπίδες σε μάχη.

Απεικόνιση της πυραμίδας, 1887

Είναι κατασκευασμένη από τεράστιες πέτρες από ασβεστόλιθο. Έχει μια στέρεη βάση και πάνω της συνεχίζουν τέσσερις άνισες πλευρές. Η δυτική πλευρά της είναι 14 μέτρα, η βόρεια 12, η ανατολική και η νότια 8. Στην ανατολική πλευρά προς τη θάλασσα βρίσκεται η πύλη/εισοδος της πυραμίδας.

Ασβεστολιθικη δομη

Αποτελείται από δύο μεγάλες πέτρες που ενώνονται σε τοξοειδές σχήμα που θυμίζουν την εισοδο των Μυκηνων. Οι αρχαιολογικές έρευνες που έγιναν έφεραν στο φως ένα λουτρό, ένα πηγάδι και μία δεξαμενή.Σήμερα μεγάλο μέρος του κτίσματος διατηρείται σε καλή κατάσταση ενώ η κορυφή του έχει καταστραφεί.

Τοξοειδές σχήμα εισόδου

Το 1991 η επιστημονική ομάδα του καθηγητή Ιωάννη Λυριτζή, διεξήγαγε νέα έρευνα που τοποθετεί την ηλικία των κτισμάτων στα μέσα προς το τέλος της 3ης χιλιετίας π.Χ. στην προϊστορική περίοδο δηλαδή αντί στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα όπως ανέφεραν  Αμερικανοί αρχαιολόγοι το 1938. Ο αρχαιολόγος Aδαμάντιος Σάμψων σχολίασε πως έχει ήδη αποδειχθεί ότι το μνημείο χτίστηκε πάνω σε θεμέλια κτιρίου της Πρωτοελλαδικής εποχής, συνεπώς χτίστηκε μετέπειτα.

Στο εσωτερικο της πυραμιδας του Ελληνικού

Ερευνα του τμήματος Φυσικής του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου αναφέρει ότι η πυραμίδα είναι χτισμένη το 2.720 π.Χ. Έαν ισχύει η χρονολόγηση του Εδιμβούργου τότε η πυραμίδα του Ελληνικού είναι από τις αρχαιότερες στον κόσμο!

Δωμάτιο της πυραμιδας του Ελληνικου

Πυραμίδες ή πυραμιδοειδή κτίσματα

Τα εντυπωσιακά μνημεία που θεωρούνται τα αρχαιότερα της Ευρώπης και αναφέρονται στα έργα του Παυσανία είναι κόλουρες πυραμίδες και όχι ολοκληρωμένες πυραμίδες όπως της Αιγύπτου. Η κατασκευή τους, για στατικούς λόγους, δεν μπορεί να στηρίξει μια μυτερή στέγη.

Πυραμίδα του Ελληνικού

Οι πυραμίδες είναι το σήμα κατατεθέν της Αιγυπτιακής αρχιτεκτονικής. Ωστόσο, στον Ευρωπαϊκό χώρο οι αρχαιότερες πυραμίδες ή πυραμιδοειδή κτίσματα όπως είναι η ακριβής περιγραφή τους, βρίσκονται στην Ελλάδα.  Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς και η στατιστική τους τοποθέτηση, κατατάσσουν μερικές από αυτές στην προϊστορική περίοδο.

Η Πυραμίδα του Ελληνικού

Oι πυραμίδες στην Ελλάδα

Οι ιστορικές αναφορές στις ελληνικές πυραμίδες (Λακωνία, Θήβα, Αργος, Ταυγετός) είναι ελάχιστες αλλά συνολικά ξεπερνούν τις 26!

Η χρήση του μνημείου ως τάφου δεν είναι διασταυρωμένη, καθώς δεν έχει διευκρινιστεί εάν ο Παυσανίας αναφέρεται σε αυτή ή στη γειτονική πυραμίδα του Λυγουριού. Ίσως να χτίστηκε ως φρούριο ή ως παρατηρητήριο για τα άστρα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ιστορική πυραμίδα είναι χτισμένη σε σημείο στρατηγικής σημασίας.

Η Εισοδος της Πυραμίδα του Ελληνικού θυμίζει Μυκηνες.

Η χρήση μας ενδιαφέρει περισσότερο από κάθε άλλο στοιχείο…ταφικά μνημεία, μικρά οχυρά, φρυκτωρίες, αστρονομικά κέντρα… Βέβαια οι ελληνικές πυραμίδες διαφέρουν από τις γνωστές αιγυπτιακές ως προς τη μορφή και πιθανότατα ως προς τη χρήση.

1.Στα ύστερα χρόνια της αρχαιότητας. πριν και απ’ τους Αιγύπτιους. η πυραμίδα στην Ελλάδα θεωρούνταν ταφικό μνημείο, το ονομαζόμενο ”Πολυάνδριον”.

2.Πλέον όμως κατατάσσεται στα οχυρά τύπου μικρών φρουρίων που έλεγχαν τους οδικούς άξονες γνωστά και από άλλες περιοχές της Αργολίδας και Κυνουρίας.

3. Κτίσμα μιας αρχέγονης λατρείας που με κάποιον λειτουργικό ρόλο αφορουσαν την φύλαξη των προϊόντων του βασιλειου από την Εξουσια ή το Ιερατείο; Ο έλεγχος αυτός είναι ευνόητο πως προσέδιδε τεράστια δυναμη στο Ιερατείο .