Η αναίμακτη εξέγερση που έφερε το αιματοβαμμένο Σύνταγμα

177 χρόνια σήμερα από την ιστορικής σημασίας επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 που ανάγκασε τον βασιλιά Όθωνα να παραχωρήσει Σύνταγμα στον ελληνικό λαό!

H Ελλάδα μετα το 1821

Τα ξημερώματα της 3ης  Σεπτεμβρίου του 1843 εκδηλώνεται κίνημα εναντίον του καθεστώτος του βασιλιά Όθωνα, από στρατιωτικούς, πολιτικούς και σημαίνοντες πολίτες με ένα αίτημα την παραχώρηση Συντάγματος και την μετατροπή του ελληνικού πολιτεύματος από Απόλυτη σε Συνταγματική Μοναρχία.

Μορφές του κινήματος ο γνωστός Ιωάννης Μακρυγιάννης, βετεράνος αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, στρατιωτικός, πολιτικός και αυτοδίδακτος συγγραφέας ο οποίος εκπροσωπεί τον ελληνικό λαό, ο Ανδρέας Μεταξάς, ο αρχηγός του Ρωσικού κόμματος στην Ελλάδα, εκπρόσωπος του πολιτικού κόσμου, και ο Συνταγματάρχης Δημήτριος Καλλέργης, ο στρατιωτικός διοικητής της Αθήνας, που αντιπροσωπεύει τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας.

Η κατάσταση στην Ελλάδα ήταν τραγική…

Είχαν περάσει ήδη οκτώ χρόνια από την ενηλικίωση του αθέμιτου και ξενόφερτου βασιλιά Όθωνα αλλα τα προβλήματα στην κοινωνία, στην εκπαίδευση, στην αγροτική γή, και σε άλλους βασικούς πυλώνες του συστήματος, αποσάθρωναν σταδιακά τη χώρα και προκαλούσαν την δικαιολογημένη δυσφορία του ταλαιπωρημένου και πεινασμένου λαού.

Η αρχή έγινε το 1840 όταν ο στρατηγός Μακρυγιάννης ίδρυσε κατά τον Όθωνα μία παράνομη οργάνωση, με σκοπό την επιβολή Συντάγματος. Η οργάνωση συγκέντρωσε οπλαρχηγούς του 1821 (Θεόδωρος Γρίβας, Μήτρος Δεληγιώργης, Κωνσταντίνος Κανάρης, Κριεζιώτης) που είχαν πολεμήσει για μία ελεύθερη Ελλάδα και τώρα είχαν παραγκωνιστεί από τους Βαυαρούς και έβλεπαν τη χώρα τους να παρακμάζει.

Ανάγκη για ριζική αλλαγή

Ο απολυταρχισμός που χαρακτήριζε το παλάτι οδηγούσε σε περιορισμένης εμβέλειας εξεγέρσεις, οι οποίες καταπνίγονταν από τον κυβερνητικό στρατό. Η Ελλάδα χρειαζόταν μία ριζική αλλαγή και την θέσπιση νόμων που θα οργάνωναν την πολυτάραχη κοινωνικοπολιτική ζωή της χώρας. Το τελικό σύνθημα δόθηκε τη νύχτα της 2ης προς 3ης Σεπτεμβρίου. Ο συνταγματάρχης Καλλέργης, πήγε στους στρατώνες και με το σύνθημα “Ζήτω το Σύνταγμα” έδωσε το έναυσμα στους στρατιωτικούς να ξεσηκωθούν.

Ένας λόχος διέλυσε την πολιορκία στο σπίτι του Μακρυγιάννη και ένας δεύτερος άνοιξε τις φυλακές του Μεντρεσέ. Ο ίδιος ο Καλλέργης κατευθύνθηκε με 2.000 στρατιώτες στα ανάκτορα. Ο στρατός έφτασε στα Ανάκτορα της Αθήνας (τη σημερινή Βουλή) με ζητωκραυγές και επευφημίες μαζί με πλήθος λαού. Επαναστατικές στρατιωτικές μονάδες έχουν καταλάβει το Νομισματοκοπείο, την Εθνική Τράπεζα, το Δημόσιο Ταμείο και τα διάφορα υπουργεία.

Κάθε προσπάθεια του πανικόβλητου Όθωνα να διαλύσει την πορεία έπεφτε στο κενό. Ο βασιλιάς φοβούμενος για τα χειρότερα, έστειλε τον Στάινστορφ, τον διαγγελέα του, στο Σχινά για να φέρει τα πυροβόλα, εκείνος συντάχθηκε με τους εξεγερμένους. Ακόμα και οι μονάδες του πυροβολικού, τις οποίες προτρέπει να χτυπήσουν τους επαναστάτες, αυτοί συντάσσονται με τη μάζα.

Επιτέλους Σύνταγμα!

Ο Βαυαρός βασιλιάς της Ελλάδας υποχωρεί. Στις 3 το μεσημέρι της 3ης Σεπτεμβρίου λαός και στρατός διαλύονται αφού πληροφορήθηκαν ότι όλα τα αιτήματα των επαναστατών έγιναν αποδεκτά. Με βασιλικό διάταγμα, η 3η Σεπτεμβρίου ανακηρύχθηκε μέρα εθνικής γιορτής.

Τους δύο επόμενους μήνες (Οκτώβριο και Νοέμβριο) γίνονται οι εκλογές του 1843. Οι εκλεγμένοι πληρεξούσιοι συγκροτούν την Συνταγματική Εθνική Συνέλευση, που ήταν βασική απαίτηση της επανάστασης της 3ης  Σεπτέμβριου, και συντάσσουν το πρώτο Σύνταγμα της Νεότερης Ελλάδας, το οποίο υπογράφεται από τον Όθωνα. Από τότε, η πλατεία των Ανακτόρων μετονομάζεται σε Πλατεία Συντάγματος.

Μετά την ανατροπή του Όθωνα ψηφίστηκε στην Αθήνα το Σύνταγμα του 1864 το οποίο εισήγαγε τον θεσμό της Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Το σύνταγμα του 1864 αναθεωρήθηκε με το Σύνταγμα του 1911 το οπόιο ήταν ένα από τα πρώτα στον κόσμο που καθιέρωσε την καθολική ψηφοφορία των ανδρών ανεξαρτήτως οικονομικού εισοδήματος. Δηλαδή μόνον οι πλήρως οικονομικά εξαρτημένοι άνδρες δηλαδη οικόσιτοι/παραπαίδια δεν είχαν δικαίωμα ψήφου, σε αντιδιαστολή με τα δυτικά συντάγματα της εποχής όπου μόνον οι γαιοκτήμονες αστοί είχαν το δικαίωμα αυτό. Για παράδειγμα στην Γαλλία και στην Αγγλία δικαίωμα ψήφου είχε το 10% των ενήλικων ανδρών ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 90%!

Η 3η Σεπτεμβρίου είναι ημέρα μνήμης για την μετάβαση της Ελλάδας από την βασιλεία στο δρομο για την ισότητα και την δημοκρατία.

Η 3η Σεπτεμβρίου είναι ημέρα περισυλλογης των μαζικών και ταξικών αγώνων.

Η 3η Σεπτεμβρίου είναι απόδειξη ότι ο λαός έχει τη δύναμη να εισακουστεί αναίμακτα και χωρίς τη χρήση βίας, ακόμα και κάτω από αντίξοες συνθήκες.